ლოგისტიკური კვირეული | 23 – 31 აგვისტო, 2026

2026-08-31

ლოგისტიკის წილი საქართველოს ეკონომიკაში

ტრანსპორტისა და დასაწყობების სექტორის წილი საქართველოს მთლიან შიდა პროდუქტში 2025 წელს დაახლოებით 6.3% იყო. ბოლო წლებში მაჩვენებელი სტაბილურად 6%-დან 7%-მდე მერყეობს. სექტორის ეკონომიკური აქტივობა კვლავ თბილისსა და საპორტო ქალაქებშია კონცენტრირებული. commersant.ge

ერასხი-ახურიკის რკინიგზის მონაკვეთი

სომხეთის მთავრობა რუსეთის ფედერაციას მოუწოდებს, ერასხი-ახურიკის სარკინიგზო მონაკვეთის კონცესიის უფლება ორივე ქვეყნისთვის მისაღებ მესამე მხარეს მიჰყიდოს. პროექტი ითვალისწინებს სარკინიგზო მიმოსვლის აღდგენას, რაც აზერბაიჯანის ძირითად ტერიტორიას ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკასთან დააკავშირებს.

ფაშინიანმა აღნიშნა, რომ საერთაშორისო ტვირთმზიდები ერასხი-ახურიკის მონაკვეთის გვერდის ავლით ალტერნატიულ მარშრუტებს ეძებენ. სომხური მხარისთვის ეს სცენარი ხელიდან გაშვებულ საინვესტიციო შესაძლებლობებს ნიშნავს. ვითარებას კიდევ უფრო ამწვავებს თურქეთის ტერიტორიაზე ყარსი-ნახიჩევანის ახალი სარკინიგზო ხაზის მშენებლობის აქტიური ფაზა, რის გამოც ერევანს საკუთარი სარკინიგზო ქსელის კონკურენტუნარიანობის სასწრაფოდ ამაღლება მართებს. მნიშვნელოვანია ითქვას, რომ TRIPP-ის ფარგლებში სატრანსპორტო გზებთან ერთად ელექტროგადამცემი ხაზების, მილსადენებისა და ოპტიკურ-ბოჭკოვანი კაბელების გაყვანაც იგეგმება. ცნობისთვის, სომხეთის სატრანსპორტო ბლოკადა ნაწილობრივ დაძლეულია. ახალქალაქი-ყარსის სარკინიგზო ხაზი სომხური ტვირთების ექსპორტ-იმპორტისთვის ხელმისაწვდომი 2026 წლის მაისში გახდა. bm.ge

სომხეთს შეუძლია სატრანზიტო ქვეყანა გახდეს

სომხეთში, ჩრდილოეთ-სამხრეთის სატრანსპორტო დერეფნის ფარგლებში, ირანულმა კომპანიებმა 7.2 კილომეტრის სიგრძის ქაჯარანის გვირაბის მშენებლობა დაიწყეს. 395 მილიონი დოლარის ღირებულების პროექტის საერთო ბიუჯეტიდან 200 მილიონ დოლარს ევრაზიის ფონდის კრედიტი შეადგენს, ხოლო დარჩენილ 195 მილიონს სომხეთის მთავრობა აფინანსებს. ახალი სატრანსპორტო კვანძი არსებულ მარშრუტს 14 კილომეტრით, ხოლო მგზავრობის დროს დაახლოებით 40 წუთით შემცირებას უზრუნველყოფს, რაც მეგრის უღელტეხილის გვერდის ავლის შესაძლებლობას შექმნის. ცნობისთვის, ჩრდილოეთ-სამხრეთის სატრანსპორტო დერეფანი ინდოეთის ოკეანისა და სპარსეთის ყურის რეგიონებს სომხეთისა და საქართველოს გავლით შავ ზღვასა და ევროპასთან აკავშირებს. commersant.ge

არსებობს სხვა შეფასებებიც: ირანული ტვირთის სომხეთის ტერიტორიაზე ჩრდილოეთ-სამხრეთის გზის დერეფნით გადაზიდვას 9 საათის ნაცვლად 5 საათი დასჭირდება, ხოლო 1 კმ-ზე 1 ტონა ტვირთის გადაზიდვის ღირებულება 1,5-2 დოლარით შემცირდება. ge.armradio.am 

ბრიტანული კომპანია კასპიის რეგიონში

ბრიტანულმა Interocean Group-მა ბაქოში დაფუძნებულ გადაზიდვების კომპანია Green Line Shipping-თან ერთად, საწარმო დააარსა, რათა აზერბაიჯანსა და კასპიის რეგიონში თავისი წარმომადგენლობა გააფართოოს. ბრიტანული კომპანიის საქმიანობის ძირითადი სფეროებია ინტეგრირებული საზღვაო და ოფშორული მომსახურება, ნავთობისა და გაზის და განახლებადი ენერგიის სექტორების მხარდაჭერა, ინჟინერია, აქტივების მთლიანობის მართვა, დამოუკიდებელი საზღვაო აუდიტი, გეოდეზიური და წყალქვეშა ტექნიკური მომსახურება, ასევე ინოვაციური გადაწყვეტილებები, როგორიცაა ინსპექტირება დრონებისა და აქტივების გამოყენებით. europetime.eu 

ყაზახეთი სატრანსპორტო სექტორში AI-ის გამოყენებას აფართოებს

ყაზახეთი სატრანსპორტო ქსელებში ხელოვნურ ინტელექტსა და ციფრულ ტექნოლოგიებს აქტიურად ნერგავს, რათა ქვეყნის, როგორც რეგიონული სატრანსპორტო ჰაბის, როლი გააძლიეროს. AI-ის გამოყენებით ავიაკომპანიებისთვის ახალი მარშრუტების შერჩევა, გზების მდგომარეობის მონიტორინგი და სატვირთო გადაზიდვების გამარტივება ხდება. ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ინიციატივაა Smart Cargo, რომელიც 58 საინფორმაციო სისტემის მონაცემებს ერთიან პლატფორმაზე აერთიანებს და AI-ის დახმარებით დოკუმენტაციასა და საჭირო ნებართვებს ამოწმებს. მთავრობის ინფორმაციით, სისტემამ საზღვრის გადაკვეთის სიჩქარე 30%-ით გაზარდა, ხოლო გადამზიდავების ლოდინის დრო 10-ჯერ შეამცირა. პარალელურად, ყაზახეთი ციფრულ სარკინიგზო სისტემებს ავითარებს და ჩინეთის, აზერბაიჯანისა და საქართველოს პლატფორმებთან ინტეგრაციას აძლიერებს, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია შუა დერეფნის განვითარებისთვის. businessinsider.ge 

უზბეკეთი–აზერბაიჯანი: ვაჭრობა და ინვესტიციები

უზბეკეთმა და აზერბაიჯანმა 2030 წლისთვის ორმხრივი ვაჭრობის 1 მილიარდ დოლარამდე გაზრდის მიზანი დაისახეს. ეკონომიკური ურთიერთობები, რომლებიც შედარებით დაბალი მაჩვენებლიდან იწყებოდა, თანდათან ფართოვდება და მოიცავს ავტომობილების წარმოებას, ნავთობისა და გაზის სექტორს, ინვესტიციებსა და კასპიის ზღვის გავლით სატრანსპორტო კავშირებს. businessinsider.ge

ყაზახეთის ახალი რკინიგზა

ყაზახეთი ცენტრალური ყაზახეთის ყარაღანდისა და ულიტაუს რეგიონებში დაახლოებით 323 კილომეტრი სიგრძის სარკინიგზო ხაზის მშენებლობის დასრულებას 2026 წლის ბოლოსთვის ელის. ახალი ხაზი შუა დერეფნის მარშრუტს 149 კილომეტრით შეამოკლებს და არსებულ მარშრუტზე გადატვირთულობას შეამცირებს. ყაზახეთის რკინიგზამ ივლისში განაცხადა, რომ ამ დროისთვის ლიანდაგის 202.5 კილომეტრი უკვე დაგებული იყო.

თუმცა, ჩინეთ-ევროპის მარშრუტისთვის შემდეგი მთავარი გამოწვევა კასპიის ზღვაა. ყაზახეთის პორტებში კონტეინერები მატარებლებიდან გემებზე უნდა გადაიტვირთოს, რომლებიც მათ აზერბაიჯანში გადაიტანენ, შემდეგ კი კვლავ რკინიგზაზე უნდა გადმოიტვირთოს. სწორედ ამ გადატვირთვის სისწრაფე და რეგულარულობა განსაზღვრავს, რამდენად აისახება ყაზახეთის ტერიტორიაზე დაზოგილი დრო საბოლოოდ ტვირთის მიწოდების ვადის შემცირებაზე. businessinsider.ge

ყაზახეთი და სინგაპური შუა დერეფანში თანამშრომლობას აფართოებენ

ყაზახეთი და სინგაპური მულტიმოდალური ტრანსპორტის, ლოგისტიკისა და დიგიტალიზაციის მიმართულებით თანამშრომლობას აძლიერებენ, მთავარი აქცენტით შუა დერეფნის განვითარებაზე. მხარეები ასევე გააფართოებენ სავაჭრო, საინვესტიციო და ტექნოლოგიურ თანამშრომლობას, მათ შორის ხელოვნური ინტელექტისა და ტრანსპორტის სფეროებში. europetime.eu

საქართველო და უზბეკეთი „შუა დერეფნის“ გაძლიერებას გეგმავენ

საქართველო და უზბეკეთი „შუა დერეფნის“ განვითარებას აძლიერებენ, რათა ევროპასა და აზიას შორის სავაჭრო კავშირები გააფართოონ და რუსეთზე გამავალი მარშრუტებზე დამოკიდებულება შეამცირონ. განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება ფოთისა და ბათუმის პორტებს, რომლებიც ცენტრალური აზიიდან ევროპისკენ ტვირთების გადაზიდვაში მნიშვნელოვან როლს შეასრულებენ.

მსოფლიო ბანკის პროგნოზით, 2030 წლისთვის „შუა დერეფნის“ ტვირთბრუნვამ შესაძლოა 11 მილიონ ტონას მიაღწიოს. საქართველო და უზბეკეთი ასევე განიხილავენ ჩინეთისა და ინდოეთის ევროპასთან დამაკავშირებელი ლოგისტიკური ქსელების გაფართოებას. geotimes.ge

გიუმრი–ყარსის სარკინიგზო ხაზი აღდგება

სომხეთმა გიუმრი–ყარსის სარკინიგზო ხაზის სომხური მონაკვეთის, გიუმრი–ახურიკის 21-კილომეტრიანი ნაწილის, აღდგენისთვის საერთაშორისო ტენდერი გამოაცხადა. პროექტირების დასრულების შემდეგ სამშენებლო სამუშაოებისთვის ცალკე ტენდერი გამოცხადდება, რაც 30 წელზე მეტი ხნის წინ შეწყვეტილი სარკინიგზო კავშირის აღდგენისკენ გადადგმული მნიშვნელოვანი ნაბიჯია. commersant.ge 

ყაზახეთი „ტრამპის მარშრუტში“ ჩართვას განიხილავს

სომხეთი „ტრამპის მარშრუტის“ (TRIPP) პროექტში ყაზახეთის მონაწილეობას განიხილავს. ნიკოლ ფაშინიანის განცხადებით, პროექტში მესამე ქვეყნების ჩართვა შესაძლებელია, ხოლო მედიის ინფორმაციით, ერევანი ყაზახეთსა და ყირგიზეთს პროექტის განვითარების კომპანიაში 5%-იანი წილის შეძენას სთავაზობს. საბოლოო გადაწყვეტილება ჯერ მიღებული არ არის.

პარალელურად, სომხეთი რუსეთისგან რკინიგზის მართვის უფლების მესამე, ნეიტრალური ქვეყნისთვის გადაცემას ითხოვს. ამ შესაძლებლობასთან დაკავშირებით ყაზახეთის სახელიც განიხილება, თუმცა მოსკოვი ინიციატივას ეწინააღმდეგება. europetime.eu 

აზერბაიჯანის რკინიგზა ციფრულ ტრანსფორმაციას აჩქარებს

შუა დერეფნის ერთ-ერთი მთავარი ჰაბი, აზერბაიჯანი, სატრანსპორტო და ლოგისტიკური ინფრასტრუქტურის ციფრულ განვითარებას აგრძელებს. აზერბაიჯანის რკინიგზამ (ADY) ახალი IT-გადაწყვეტილებების დანერგვის მიზნით საერთაშორისო ტენდერი გამოაცხადა, რომელიც ღრუბლოვანი HR სისტემისა და SAP ERP-ის დანერგვას ითვალისწინებს. პროექტი ძირითადად აზიის განვითარების ბანკის (ADB) სესხით ფინანსდება. ერთ-ერთ მთავარ ნაბიჯად სახელდება Digital Logistics Platform-ის (DLP) ამოქმედება „ერთი ფანჯრის“ პრინციპით, რომელიც ADY-ის, ASCO-ს, ბაქოს საერთაშორისო საზღვაო სავაჭრო პორტის, საბაჟოსა და სასაზღვრო სამსახურის სისტემების ინტეგრაციას და მონაცემთა ავტომატურ გაცვლას უზრუნველყოფს. caliber.az 

ჩინეთის მიმართ ევროკავშირის მკაცრი პოლიტიკა

გერმანიის მმართველი კოალიციის პარტიები ევროკავშირს ჩინეთთან არათანაბარი კონკურენციის წინააღმდეგ უფრო მკაცრი ზომების მიღებისკენ მოუწოდებენ. მთავარი ყურადღება გერმანიის ავტოინდუსტრიის დაცვასა და ჩინეთის ჭარბი წარმოების გავლენის შემცირებას ეთმობა. გერმანული მხარე ასევე მხარს უჭერს ევროკავშირის სავაჭრო პოლიტიკის გამკაცრებას, მათ შორის ჩინურ პროდუქციაზე დამატებითი სავაჭრო შეზღუდვების გამოყენებას, რათა ევროპულ მწარმოებლებს კონკურენციის თანაბარი პირობები შეუნარჩუნდეთ. reuters.com

კონგრესი „Armeno-Georgica“ 

საერთაშორისო სამეცნიერო კონგრესი, რომელიც 2026 წლის 2–4 სექტემბერს ერევანში, Holiday Inn Yerevan–Republic Square-ში გაიმართება. მას ორგანიზებას უწევენ სომხეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის „გეღარდის“ სამეცნიერო-ანალიტიკური ფონდი და ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. ღონისძიების მიზანია სომხეთ-საქართველოს ისტორიული და კულტურული ურთიერთობების აკადემიური შესწავლა — ანტიკური პერიოდიდან XIX საუკუნის დასაწყისამდე, ასევე თანამედროვე ურთიერთობებზე დიალოგისა და თანამშრომლობის შესაძლებლობების განხილვა. geghard-saf.am

საქართველო და თურქეთი შუა დერეფანში

თურქეთი ახორციელებს დივრიგი - ყარსი - საქართველოს საზღვრის სარკინიგზო ხაზის მოდერნიზაციას, რომლის მიზანია გამტარუნარიანობის ზრდა წელიწადში 20 მილიონ ტონამდე.

საერთაშორისო დონეზე შუა დერეფანი ჩინეთს ევროპასთან აკავშირებს ყაზახეთის, კასპიის ზღვის, აზერბაიჯანისა და საქართველოს გავლით, ხოლო შემდგომი კავშირები თურქეთის მიმართულებით გრძელდება. ოფიციალური მონაცემებით, 2025 წელს კონტეინერების გადაზიდვები 36%-ით გაიზარდა და დაახლოებით 77 000 TEU შეადგინა, თუმცა მთლიანი სატვირთო გადაზიდვების მოცულობა 2024 წლის 4.48 მილიონი ტონიდან დაახლოებით 4.12 მილიონ ტონამდე შემცირდა. businessinsider.ge 

TRACECA.GE